Korzystne dla układu pokarmowego bakterie

Probiotyki to suplementy diety zawierające korzystne bakterie, których zadaniem jest zasiedlenie jelita i poprawa równowagi mikrobiologicznej.  Zapobiegają rozrostowi niekorzystnych bakterii, zapewniają dobre trawienie, wzmacniają układ odpornościowy. Zwiększają kwasowość jelita i przez to hamują namnażanie się „złych” bakterii.

 

Prebiotyki to naturalnie występujące węglowodany, które nie mogą być strawione przez organizm ludzki i stanowią pożywkę dla probiotyków. Z tego powodu lekarze proponują podawanie jednoczesne probiotyków i prebiotyków, aby zwiększyć ilość dobrych bakterii w jelitach. Najpowszechniejszym prebiotykiem jest FOS (fruktooligosacharydy)

 

Rodzaje probiotyków:

 

  1. Bifidobacteria – bardzo powszechne w jelitach. Są to bakterie beztlenowe, Gram dodatnie. Nie formują zarodników, nie są mobilne. Są to bakterie kwasu mlekowego. Wyizolowano 30 szczepów tych bakterii m.in.: Bifidobacterium adolescentis, Bifidobacterium bifidum, Bifidobacterium animalis, Bifidobacterium thermophilum, Bifidobacterium breve, Bifidobacterium longum, Bifidobacterium infantis i Bifidobacterium lactis, Bifidobacterium breve strain Yakult, Bifidobacterium breve RO7O, Bifidobacterium lactis Bb12, Bifidobacterium longum RO23, Bifidobacterium bifidum RO71, Bifidobacterium infantis RO33, Bifidobacterium longum BB536 and Bifidobacterium longum SBT-2928.

 

  1. Lactobacillus – pomagają w rozkładaniu pożywienia i wchłanianiu niezbędnych składników odżywczych. Są to bakterie beztlenowe Gram dodatnie. Nie formują zarodników. Są również zaklasyfikowane jako bakterie kwasu mlekowego. Wyizolowano 56 szczepów tych bakterii, m.in. Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus brevis, Lactobacillus bulgaricus, Lactobacillus casei, Lactobacillus cellobiosus, Lactobacillus crispatus, Lactobacillus curvatus, Lactobacillus fermentum, Lactobacillus GG (Lactobacillus rhamnosus albo Lactobacillus casei podgatunek rhamnosus), Lactobacillus gasseri, Lactobacillus johnsonii, Lactobacillus plantarum i Lactobacillus salivarus. Lactobacillus plantarum 299v pochodzi z kwaśnej gleby. Lactobacillus plantarum jest ludzkiego pochodzenia. Inne szczepy Lactobacillus to: Lactobacillus acidophilus BG2FO4, Lactobacillus acidophilus INT-9, Lactobacillus plantarum ST31, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus johnsonii LA1, Lactobacillus acidophilus NCFB 1748, Lactobacillus casei Shirota, Lactobacillus acidophilus NCFM, Lactobacillus acidophilus DDS-1, Lactobacillus delbrueckii subspecies delbrueckii, Lactobacillus delbrueckii subspecies bulgaricus type 2038, Lactobacillus acidophilus SBT-2062, Lactobacillus brevis, Lactobacillus salivarius UCC 118 and Lactobacillus paracasei subsp paracasei F19.

 

  1. Lactococcus – są to bakterie beztlenowe Gram dodatnie. Są również zaklasyfikowane jako bakterie kwasu mlekowego. Odpowiedzialne są za zakwaszanie mleka. Do ich szczepów należą: Lactococcus lactis, Lactococcus lactis subspecies cremoris (Streptococcus cremoris), Lactococcus lactis subspecies lactis NCDO 712, Lactococcus lactis subspecies lactis NIAI 527, Lactococcus lactis subspecies lactis NIAI 1061, Lactococcus lactis subspecies lactis biovar diacetylactis NIAI 8 W and Lactococcus lactis subspecies lactis biovar diacetylactis ATCC 13675

 

  1. Saccharomyces – należą do rodziny drożdżaków. Głównym probiotycznym drożdżakiem jest Saccharomyces boulardii. Saccharomyces boulardii (Saccharomyces cerevisiae Hansen CBS 5296 lub S. boulardii). Wykorzystywany jest przy biegunkach przy używaniu antybiotyków.

 

  1. Streptococcus Thermophilus – to bakterie beztlenowe Gram dodatnie, bakterie kwasu mlekowego. Znajdują się w mleku i produktach mlecznych.

 

  1. Enterococcus to bakterie beztlenowe Gram dodatnie z rodziny Streptococcaceae. Enterococcus faecium SF68 to szczep stosowany przy leczeniu biegunki.

Działanie wybranych probiotyków

Lactobacillus plantarum 299v – poprawia stan pacjentów, u których stwierdzono zakażenia bakteryjne. Zapobiega przytwierdzaniu się patogenów do ściany jelita.

Lactobacillus casei  0 zwiększa poziom immunoglobuliny A (IgA) u dzieci z rotawirusem.

Saccharomyces boulardii zapobiega biegunce wywołanej antybiotykami, wydziela proteazę która niszczy egzotoksyny wytwarzane przez Clostridium difficile.

Lactobacillus rhamnosus GG i Bifidobacterium lactis Bb12 poprawiają stan dzieci z atopową egzemą.

Lactobacillus GG jest antyoksydantem, który niszczy wolne rodniki, hamuje peroksydację tłuszczy i chelatuje żelazo. Pozostałę sczzepy bakterii też są przeciwutleniaczami.

 

Flora układu pokarmowego

Mikroflora jelit to bardzo złożony ekosystem, składający się z licznych organizmów. Ma ogromne znaczenie dla zdrowia. Jelita nie pełnią jedynie funkcji trawiennej. Korzystne dla zdrowia bakterie mają również ogromny wpływ na działanie układu odpornościowego. Drobnoustroje mikroflory jelit przywierają do nabłonka jelita i powodują, że bakterie czy grzyby patogenne nie mogą się namnażać. Bakterie flory jelitowej znajdują się przeważnie w jelicie grubym, jest ich od 300 do 1000 rodzajów, nie wszystkie zostały zidentyfikowane. Większość należy do rodzajów: Bacteroides (30% wszystkich bakterii), Clostridium (czytaj więcej), Fusobacterium, Eubacterium, Ruminococcus, Peptococcus, Peptostreptococcus, Bifidobacterium, Escherichia i Lactobacillus. Znane rodzaje grzybów to Candida, Saccharomyces, Aspergillus i Penicillium.

Przewód pokarmowy płodu jest sterylny i nie zawiera żadnych bakterii. Podczas porodu i przy późniejszych kontaktach z otoczeniem dochodzi do skolonizowania jelita dziecka bakteriami z gatunku Enterobacter i Streptococcus spp, a w dalszej kolejności – Bifidobacterium i Bacteroides spp. Poród cięciem cesarskim prowadzi do zmniejszenia ilości „dobrych” bakterii u dziecka, wzrasta wówczas ilość szczepów Clostridium. Niemowlęta karmione piersią otrzymują z mlekiem matki niezbędne kwasy tłuszczowe i prebiotyki konieczne do kolonizacji jelit. U niemowląt karmionych mlekiem z butelki dochodzi do rozrostu bakterii z gatunku Streptococcus sp, Clostridium difficile. Dodatkowo na rozwoj flory wpływa zażywanie antybiotyków. Dzieci, które otrzymywały antybiotyki, mają więcej bakterii z gatunku Klebsiella, Citrobacter i Enterobacter, mniej Bacteroides i Bifidobacterium oraz więcej Candida albicans. Antybiotyki niszczą też różne konkretne szczepy i uniemożliwiają właściwą kolonizację jelit. Bardzo surowe standardy higieniczne również wpływają niekorzystnie na florę jelitową.

Mikroorganizmy jelit pełnią szereg funkcji: produkują witaminy (biotyna i witamina K), stymulują układ odpornościowy, fermentują składniki pokarmowe.

Wielokrotnie sygnalizowano, że wpływ na zaburzenia autystyczne mogą mieć nieprawidłowości mikroflory układu pokarmowego. Wiele dzieci z autyzmem przechodziło w przeszłości antybiotykoterapię, która zaburza stabilność flory jelitowej, niszczy korzystne bakterie i tworzy środowisko podatne na przerost patogenów. Patogeny te (głównie drożdżaki i clostridia) wytwarzają neurotoksyny, które mogą powodować nasilenie się objawów autystycznych. Modulowanie mikroflory jelit poprzez promowanie rozwoju „dobrych” bakterii i redukowanie ilości „złych” bakterii i grzybów może złagodzić szereg objawów autystycznych.

O potrzebie doprowadzenia flory jelitowej do równowagi świadczyć mogą następujące objawy:

– zatwardzenia, biegunki, resztki niestrawionego pokarmu w kale,

– ekstremalne zachowania – wybuchy złości, nadwrażliwość sensoryczna, głupawki po spożyciu pokarmów węglowodanowych

– objawy fizyczne – wysypki, pleśniawki, wzdęcia

Interwencje w zakresie flory jelitowej to przede wszystkim interwencje dietetyczne wykorzystanie probiotyków, leków i suplementów antygrzybicznych i antybakteryjnych.